دیفای (DeFi) یا سیستم مالی غیرمتمرکز (Decentralized Finance) چیست؟

دیفای-چیست؟

دیفای (Defi) چیست؟

دیفای یا Decentralized finance یک سیستم مالی غیرمتمرکز است که از ارزهای رمزنگاری شده و فناوری بلاک چین برای مدیریت تراکنش های مالی استفاده می‌کند.

دیفای (DeFi)، سعی دارد موسسات مالی متمرکز سنتی را از میان بردارد، و به جای آن روابط همتا به همتا (P2P) که می‌تواند طیف گسترده ای از خدمات مالی را ارائه دهد، جایگزین کند. این خدمات عبارتند از خدمات بانکداری، ارائه وام، ایجاد قراردادهای مالی پیچیده و تجارت دارایی ها.

محدودیت اصلی سیستم های مالی متمرکز

درحال حاضر، تقریبا هر جنبه ای از بانکداری، وام دهی و تجارت دارایی‌ها توسط  سیستم‌های متمرکز دولتی و سازمان های وابسته به دولت، انجام می‌گیرد.

مشتریان عادی برای دسترسی به همه چیز، از انواع وام‌ها گرفته تا تجارت سهام و اوراق قرضه، باید با انبوهی از واسطه های مالی سروکله بزنند. به طور مثال در آمریکا، نهاد های قانونی مثل کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC)، قوانین جهانی را برای موسسات مالی متمرکز و کارگزاری های مختلف وضع می‌کند و این قوانین در طول زمان اصلاح می‌شوند.

درنتیجه، راه های کمی برای دسترسی مستقیم مشتریان به سرمایه و خدمات مالی وجود دارد. آن‌ها نمی‌توانند واسطه هایی مانند بانک ها، صرافی‌ها و وام دهندگان، که درصدی از هر معامله مالی و بانکی را به عنوان سود برمی‌دارند، دوربزنند. همه ما برای استفاده از این خدمات باید هزینه کنیم.

دیفای و کنار گذاشتن محدودیت سیستم های مالی متمرکز

دیفای (DeFi)، این سیستم های مالی متمرکز را با از بین بردن واسطه ها و درعوض قدرت دادن به افراد، از طریق تراکنش های همتا به همتا (P2P)، به چالش می‌کشد.

به گفته Rafael Cosman، مدیرعامل وبنیان‌گذار TrustToken، ” سیستم های مالی غیرمتمرکز تجزیه کننده سیستم های مالی سنتی هستند”.

دیفای، عناصر اصلی کاری را که امروز بانک‌ها، صرافی‌ها و بیمه‌ها انجام می‌دهند، مانند قرض دادن و تجارت، گرفته و آن را به دست افراد عادی می‌سپارد.

به عنوان مثال، فرض کنید شما امروز پس انداز خود را در یک حساب بانکی متمرکز قرار می‌دهید و از کل این مقدار ۰.۵۰ درصد سود کسب خواهید کرد.

سپس بانک همین پول را با سود ۳ درصد به مشتری دیگری وام می‌دهد و از این کار ۲.۵ درصد سود کسب می‌کند.

در مقابل، در سیستم دیفای، مردم پس انداز خود را به صورت مستقیم به دیگران وام می‌دهند و این ۲.۵ درصد سود را برای خود نگه می‌دارند و درعین حال بازده کامل ۳ درصد پول خود را دریافت می‌کنند.

با این حال ممکن است فکر کنید که شما با استفاده از سیستم های مالی مثل paypal یا venom هم می‌توانید به صورت مستقیم برای افراد دیگر پول جابه جا کنید، در صورتیکه اینطور نیست!

برای برقراری تراکنش های مالی در این سیستم ها، شما هنوزهم نیاز به داشتن یک حساب بانکی متصل به سیستم paypal دارید. بنابراین این پرداخت‌های همتا به همتا همچنان به سیستم های مالی متمرکز وابسته هستند.

دیفای (DeFi) و فناوری بلاک چین

بلاک چین و ارزهای رمزنگاری شده، اصلی ترین فناوری‌هایی هستند که سیستم‌های مالی غیرمتمرکز را امکان پذیر می‌کنند.

به طور معمول، زمانی که شما معامله ای را انجام می‌دهید، جزئیات این معامله و سابقه‌ی تمام معاملات بانکی دیگرشما، در یک پایگاه داده خصوصی ذخیره می‌شود، که توسط یک موسسه مالی بزرگ  متمرکز اداره می‌شود.

در مقابل بلاک چین، یک دفترکل توزیع شده غیرمتمرکز است که تراکنش‌های مالی در آن به صورت کد کامپیوتر ذخیره می‌شوند.

وقتی می‌گوییم بلاک چین توزیع شده (Distributed) است، منظوراین است که، همه کسانی که از یک برنامه DeFi استفاده می‌کنند، یک کپی ازآن را به صورت کدهای رمزنگاری شده، در اختیار دارند. در نتیجه کاربران در این سیستم می‌توانند به طور ناشناس و با درجه بالایی ازامنیت که تقریبا غیرقابل هک و کلاه برداری است، به انجام تراکنش های خود بپردازند.

وقتی از غیرمتمرکز بودن (Decentralized) بلاک چین صحبت می‌کنیم، منظور این است که هیچ واسطه ای مدیریت یا کنترل تراکنش ها را برعهده ندارد. تراکنش ها توسط کاربران خود شبکه و از طریق حل یک معمای پیچیده و اضافه شدن بلاک جدیدی به بلاک چین، تایید می‌شوند.

طرفداران دیفای معتقد هستند که استفاده از بلاک چین، باعث می‌شود تراکنش ها با امنیت بالاتر و شفاف تر از سیستم های مالی متمرکز خصوصی انجام شوند.

چگونه می‌توان از دیفای استفاده کرد؟

در سالهای اخیر دیفای توانسته‌است به طیف گسترده ای از تراکنش های مالی ساده و پیچیده راه پیدا کند.

دیفای توسط برنامه هایی به نام dApps یا protocols، پشتیبانی می‌شود. این برنامه ها معاملات دو ارز رمزنگاری شده اصلی یعنی بیت کویت (BTC) و اتریوم (ETH)، را مدیریت می‌کنند.

اپلیکیشن-های-غیرمتمرکز

با وجودی‌که بیت کوین ارز رمزنگاری شده مشهورتری است، اما اتریوم با dApps  و protocols بسیار سازگارتر عمل می‌کند. این به این معنا است که بیشتر این برنامه‌ها از کدهای مبتنی بر اتریوم استفاده می‌کنند.

تا به حال از این برنامه‌ها در موارد زیر استفاده شده است:

۱. تراکنش های مالی سنتی

همه ی تراکنش های مالی از قبیل انواع پرداخت ها، تجارت دارایی ها، بیمه و پرداخت وام درحال حاضر با دیفای قابل انجام است.

۲. صرافی های غیرمتمرکز (DEXs)

در حال حاضر بیشتر سرمایه گذاران ارزهای رمزنگاری شده، از صرافی های متمرکز Coinbase و Gemini استفاده می‌کنند.

اما در مقابل، صرافی‌های غیرمتمرکز تراکنش های مالی همتا به همتا را تسهیل می‌کنند و امکان کنترل کامل پول را برای کاربران خود فراهم می‌کنند.

۳. کیف پول های دیجیتال

توسعه دهندگان دیفای در حال ایجاد کیف پول های دیجیتالی هستند که می‌توانند مستقل از بزرگترین صرافی‌های ارزهای رمزنگاری شده فعالیت کنند، و امکان دسترسی سرمایه گذاران به همه چیز، از ارز رمزنگاری شده گرفته تا بازی های مبتنی بر بلاک چین را، می‌دهند.

۴. استیبل کوین ها (stable coins)

استیبل-کوین-ها

تتر(USDT)، TUSD، جمینی (GUSD)، میکردائو (MakerDAO)، نمونه‌هایی از استیبل کوین‌ها هستند.

درحالی که ارزهای رمزنگاری شده بسیار بی ثبات هستند، استیبل کوین‌ها سعی می‌کنند تا با وابسته کردن ارزش آن ها به یک ارزغیررمزنگاری شده مثل دلار آمریکا، آن‌ها را به ثبات برسانند.

۵. توکن های غیرمثلی (NFTs)

توکن های غیرمثلی (NFTs)، دارایی‌های غیردیجیتال وغیر قابل معامله مثل آثارهنری یا سنگ های قیمتی را، به دارایی‌های دیجیتال قابل معاوضه تبدیل می‌کنند.

۶. وام دهی سریع

فرایند وام دهی در دیفای به کاربران این امکان را می‌دهد که ارزهای دیجیتال خود را به منظور وام دادن در پلتفرم مخصوص آن وارد کنند و از این طریق سود کسب کنند.

کاربران دیفای از طریق اپلیکیشن های غیرمتمرکز (dApps)، می‌توانند دارایی های دیجیتال خود را برای مدتی استیک کنند (یا به نوعی قفل کنند) و به ازای مدت زمانی که دارایی آن‌ها در اپلیکیشن مربوطه قرار دارد، سود دریافت کنند.

در حال حاضر، ارزش کل قفل شده در اپلیکیشن های دیفای، نزدیک به ۴۳ میلیارد دلار است.

بیشتر بخوانید : استیکینگ ارز دیجیتال چیست؟

محدودیت ها و معایب دیفای

معایب دیفای عبارتند از:

۱. عدم وجود قوانین مشخص در حمایت از مشتریان

دیفای در نبود قوانین و مقررات مشخص رونق پیدا کرده است. این موضوع می‌تواند به این معنی باشد که اگر در تراکنشی مشکلی برای مشتریان پیش بیاید، مرجع مشخصی برای حل این مشکلات وجود ندارد.

به طور مثال در موسسات مالی متمرکز شرکت‌هایی هستند که سرمایه های مشتریان را بیمه می‌کنند تا در صورت بروز هر گونه مشکلی در بانک، از ضرر مشتریان جلوگیری شود.

علاوه بر این، طبق قانون بانک‌ها موظف هستند مقدار مشخصی سرمایه خود را به عنوان ذخیره نگه دارند و در صورت بروز مشکل از این ذخیره استفاده کنند. اما چنین قوانینی در سیستم دیفای وجود ندارد.

۲. آسیب پذیری در برابر هکرها

از آنجایی که برنامه های دیفای به صورت کدهای کامپیوتری نوشته می‌شوند، امکان هک شدن در آن‌ها وجود دارد.

۳. وثیقه گذاری

تقریبا در تمامی پلتفرم‌های وام دهی دیفای برای گرفتن وام لازم است برابر با ارزش مقدار پولی که دریافت می‌کنید، وثیقه بزارید. این موضوع باعث می‌شود تعداد افراد واجد شرایط برای دریافت وام بسیار محدود شود.

۴. خطر از دست دادن کلید خصوصی

برای استفاده از ارزهای رمزنگاری شده در دیفای، نیازبه ایجاد کیف پول های دیجیتال دارید. کیف پول های دیجیتال توسط کلیدهای خصوصی که فقط در اختیار دارنده کیف پول قرار می‌گیرند، ایمن می‌شوند. در صورتی که کلید خصوصی تان را به هر نحوی از دست بدهید، تمام سرمایه تان را از دست خواهید داد و هیچ راهی برای بازیابی کلید خصوصی شما وجود ندارد.

آینده دیفای چگونه خواهد بود؟

دیفای

از سال ۲۰۲۰ دیفای با سرعتی شگفت انگیز در حال رشد است و تاکنون میلیاردها دلار در این سیستم وارد شده است.

این رشد چشمگیرعمدتا به دلیل وجود برنامه هایی است که در این سیستم ایجاد شده اند و روز به روز در حال پیشرفت هستند. با این وجود دیفای هنوز هم راه طولانی در پیش دارد اما می‌توان انتظار داشت که درآینده با کامل تر شدن برنامه های آن، امکان پیاده سازی تمام فعالیت های اقتصادی موجود در دنیای سنتی کنونی بدون وجود محدودیت ها، فراهم شود.

۰ پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *