لیکوئیدیشن (Liquidation) یا لیکوئید شدن در معاملات ارز دیجیتال به چه معناست؟

نحوه-تعیین-قیمت-لیکوئیدیشن-یا-لیکوئید-شدن-در-معاملات-ارز-دیجیتال-لیکوئیدیشن

اگر تجربه انجام معاملات در بازار ارزهای دیجیتال را دارید، قطعاً در مقطعی از معاملات آتی یا فیوچرز (Futures)، لیکوئید شدن را برای یک بار هم که شده تجربه کرده‌اید. در این مقاله قصد داریم به مفهوم لیکوئید شدن و راه‌های جلوگیری از آن صحبت کنیم، پس تا انتها همراه ما باشید.

در معاملات ارز دیجیتال مفهومی به نام معاملات حاشیه‌ای یا Margin Trading وجود دارد. بر اساس این مفهوم یک تریدر می‌تواند مقداری پول از صرافی که در آن حساب دارد، قرض بگیرد و با آن پول به معامله بپردازد. طبیعتاً صرافی در ازای پولی که به شما قرض می‌دهد، انتظاراتی دارد و در ضرر شما سهیم نخواهد شد! به عنوان مثال در صورت ضرر کردن معامله‌گر در معامله خود، صرافی حق دارد که برای جلوگیری از ضرر بیشتر اصل پولی را که وام داده است، از حساب تریدر برداشت کند.

مارجین-تریدینگ-لیکوئید-شدن

معاملات حاشیه‌ای یا مارجین تریدینگ چیست؟

همان‌طور که گفتیم، مارجین تریدینگ از طریق وام‌دهی توسط صرافی‌های ارز دیجیتال به معامله گران انجام می‌شود. ارزش وامی هم که معامله‌گر دریافت می‌کند توسط مفهومی به نام اهرم یا Leverage تعیین می‌شود. برای آشنایی بهتر با مفهوم مارجین تریدینگ و اهرم مثال زیر را در نظر بگیرید.

لیکوئید-شدن


فرض کنید یک معامله‌گر ۱۰۰ دلار سرمایه در حساب خود را دارد و می‌خواهد ۱۰۰۰ دلار بیت‌کوین بخرد. در این صورت او می‌تواند با اهرم  ۱ به ۱۰ یا در اصطلاح ۱۰x، از صرافی وام بگیرد.

نکته‌ای که وجود دارد این است که هر صرافی برای تعیین اهرم و درواقع وامی که در اختیار تریدرها قرار می‌دهد، قانون خود را دارد. برای مثال در بازار سهام معمولاً از اهرم ۲x برای معاملات استفاده می‌شود. در صرافی‌های ارز دیجیتال مثل BitMex و Binance بسیاری از صرافی‌های دیگر، معامله گران می‌توانند موقعیت‌هایی با اهرم ۱۰۰x هم باز کنند. در قسمت معاملات فیوچرز بایننس امکان بازکردن پوزیشن‌هایی با اهرم ۱۲۵x فراهم شده است.

مفهوم پوزیشن (Position) یا موقعیت در معاملات مارجین چیست؟

به‌طورکلی در انجام معاملات دو نوع پوزیشن یا موقعیت وجود دارد، پوزیشن خرید (Long) و پوزیشن فروش (Short). در پوزیشن لانگ (یا خرید)، معامله گر انتظار دارد از رشد قیمت دارایی دیجیتال سود کسب کند و در پوزیشن شورت (یا فروش) از کاهش قیمت آن.

لیکوئید

اگر قیمت ارز دیجیتال معامله‌گر، در جهت پیش‌بینی‌شده توسط او حرکت کند، می‌تواند سود خوبی را از پوزیشنی که بازکرده است به دست بیاورد. پس از اتمام معامله، پول قرض گرفته شده از صرافی به همراه کارمزد به صرافی بازگردانده می‌شود و باقی‌مانده در اختیار معامله‌گر قرار می‌گیرد.

به‌عنوان‌مثال فرض کنید یک معامله‌گر ۱۰۰ دلار دارد با اهرم ۱۰x یک پوزیشن خرید یا لانگ (یعنی پوزیشنی که تریدر می‌خواهد از افزایش قیمت سود کسب کند)، به ارزش ۱۰۰۰ دلار را باز می‌کند. به این معنا که اگر قیمت ۱ درصد افزایش یابد، سود معامله برابر با ۱۰۰ دلار خواهد بود. این در صورتی است که اگر او این کار را بدون هیچ‌گونه اهرمی انجام می‌داد تنها ۱۰ دلار سود می‌کرد که تازه مقدار کارمزد صرافی را هم باید از آن کم کرد.

در نتیجه وجود مفهوم اهرم در معاملات ارز دیجیتال و فرصتی که برای چندبرابر کردن سود برای معامله گران مهیا می‌شود، آن ها را برای استفاده از اهرم به شدت ترغیب می‌کند. اما باید در نظر داشته باشید که همیشه بازار بر اساس پیش‌بینی شما حرکت نخواهد کرد و امکان ضرر کردن شما در معاملات وجود دارد.

لیکوئید شدن چیست؟

این موضوع باعث ایجاد مفهومی به نام لیکوئیدیشن (liquidation) یا لیکوئید شدن معامله گران می‌شود. به بیان ساده لیکوئید شدن به معنای از دست رفتن تمام دارایی حساب شما، به‌عنوان‌مثال حساب معاملات فیوچرز، در صرافی بایننس است.

قیمت لیکوئید شدن (Liquidation Price) چگونه تعیین می‌شود؟

زمانی که شما یک پوزیشن خرید یا فروش به همراه اهرم باز می‌کنید، قیمت لیکوئیدیشن (Liquidation Price)، یعنی قیمتی که در آن حساب شما لیکوئید می‌شود، به طور خودکار توسط صرافی محاسبه می‌شود. اگر قیمت ارز دیجیتالی که با آن معامله می‌کنید، به قیمت لیکوئیدیشن برسد، حساب شما به صورت خودکار لیکوئید می‌شود.

به‌عنوان‌مثال فرض کنید شما ۰.۰۱ بیت‌کوین در حساب خود دارید و با آن یک پوزیشن به ارزش ۱ بیت‌کوین با اهرم ۱۰۰x، باز می‌کنید. حالا فرض کنید قیمت بیت‌کوین حتی به‌اندازه یک درصد در خلاف جهتی که پیش‌بینی کرده بودید حرکت کند. درنتیجه این اتفاق، پوزیشن شما در حالت ضرر قرار می‌گیرد و اگر میزان ضرر شما از میزان ۰.۰۱ بیت‌کوینی که به‌عنوان ضمانت در حساب خود قرار داده بودید بیشتر شود، صرافی در معرض ضرر قرار می‌گردد.

صرافی برای جلوگیری از ضرر پوزیشن شما را می‌بندد و ۰.۰۱ بیت‌کوینی را که شما در ابتدا در حساب خود قرار داده بودید بر می‌دارد. در نتیجه شما سرمایه خودتان را از دست می‌دهید و حساب شما به‌اصطلاح لیکوئید می‌شود.

استفاده-از-اهرم-و-لیکوئید-شدن

نکته

به این موضوع توجه داشته باشید که هرچه میزان اهرم تنظیم شده توسط شما بالاتر باشد، با کوچک‌ترین تغییری در قیمت، احتمال لیکوئید شدن شما بالاتر است. مثلاً اگر معامله‌ای را با اهرم ۵۰x باز کنید و قیمت تنها ۲ درصد در خلاف جهت پیش‌بینی شما تغییر کند، حساب شما لیکوئید خواهد شد.

زمانی که شما یک پوزیشن لانگ یا خرید باز می‌کنید، قیمت لیکوئیدیشن مقداری کمتر از قیمت باز شدن پوزیشن شماست و در پوزیشن شورت این موضوع دقیقاً بر عکس است.

قیمت-لیکوئید-شدن


به همین دلیل به کسانی که در ابتدای راه هستند و تسلط کافی بر روی معاملات و بازار ارزهای دیجیتال ندارند و یا درباره پیش‌بینی خود مطمئن نیستند، پیشنهاد می‌شود از اهرم ۲ به بالا استفاده نکنند.

چگونه از لیکوئید شدن جلوگیری کنیم؟

نکته‌ای که معامله گران ارز دیجیتال در درجه اول باید به آن توجه کنند این است که لازم نیست کل سرمایه خود را به عنوان وثیقه وارد معاملات کنند و با انجام یک سری تنظیمات در صرافی می‌توان با بخشی از سرمایه به معامله پرداخت.

در معاملات حاشیه‌ای دو نوع مارجین وجود دارد: مارجین ایزوله (isolated) و مارجین کراس (Cross).

لیکوئید-شدن-لیکوئیدیشن
مارجین ایزوله (Isolated Margin)

مارجین ایزوله، بیشتر به درد افرادی می‌خورد که تنها یک پوزیشن دارند.

به طور مثال فرض کنید شما در حساب خود ۱۰۰۰ دلار دارید و با این ۱۰۰۰ دلار یک پوزیشن ۲۵۰ دلاری باز می‌کنید و با آن به معامله می‌پردازید. در این صورت شما می‌توانید حتی بعد از باز کردن یک پوزیشن اهرم را تغییر دهید میزان سرمایه اولیه خودتان را از مقدار باقی مانده در حسابتان افزایش دهید.

مارجین کراس (Cross Margin)

در مارجین نوع کراس، صرافی می‌تواند از کل مقادیر حساب شما برای جلوگیری از لیکوئید شدن استفاده کند. باتوجه‌به مثال قبل فرض کنید شما با ۱۰۰۰ دلار سرمایه‌ای که دارید چهار پوزیشن ۲۵۰ دلاری باز می‌کنید. در این صورت اگر یکی از این چهار پوزیشن ضرر کند، صرافی به صورت خودکار از سود بقیه معاملات و یا باقی مانده حساب شما از لیکوئید شدن آن پوزیشن جلوگیری می‌کند.

این مدل مارجین بیشتر مناسب معامله گرانی است که چندین معامله را به‌صورت هم‌زمان بر روی جفت ارزهای مختلف انجام می‌دهند و یا کسانی که با استفاده از اختلاف قیمت در صرافی‌های متفاوت به دنبال کسب سود هستند.

نکته بعدی، استفاده از مفهومی به نام حد ضرر یا Stop-loss در معاملات ارز دیجیتال است. با تعیین حد ضرر برای معاملات خود، می‌توانید میزان ضرر را به حداقل ممکن برسانید و در اولین لحظه‌ای معامله شما وارد ضرر شد، پوزیشن خود را ببندید تا از ضرر بیشتر و لیکوئید شدن جلوگیری کنید.

نتیجه‌گیری

باتوجه‌به این که بازار ارزهای دیجیتال بازار جدیدی است و قیمت‌ها به صورت مداوم در حال نوسان است. در وهله اول بهترین کار این است که قبل از ورود به این بازار ابتدا به اندازه کافی راجع به آن مطالعه داشته باشید. اکثر افراد معمولاً به این نکته توجهی نمی‌کنند و به امید کسب سودهای نجومی و بدون اطلاعات کافی از کارکرد مفاهیمی مثل اهرم (Leverage)، گاهاً تمام سرمایه خود را از دست می‌دهند و در اصطلاح لیکوئید می‌شوند.

پس سعی کنید ابتدا با بازار و نحوه اصولی معاملات ارز دیجیتال به‌خوبی آشنا شوید. در قدم بعدی و در طی کسب تجربه در این بازار، هیچ‌گاه بر روی کل دارایی خود معامله نکنید.

۰ پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آخرین اخبار ارز دیجیتال


مقالات آموزشی


تحلیل فاندامنتال ارزهای دیجیتال